Explain, infer, analyse nghĩa là gì? Từ khóa trong câu hỏi đọc hiểu
Phần lớn điểm bị mất là do viết sai kiểu câu trả lời, chứ không phải do đọc sai bài. Từ khóa trong câu hỏi cho biết câu hỏi cần kiểu trả lời nào.
Cả mười bốn từ
| Từ khóa | Yêu cầu gì | Viết bao nhiêu |
|---|---|---|
| Give / State | Câu trả lời ngắn lấy từ bài đọc | Mỗi điểm một từ hoặc cụm từ |
| Identify | Chỉ ra chính xác từ, cụm từ hoặc chi tiết | Một trích dẫn ngắn |
| Quote | Chép đúng nguyên văn, đặt trong ngoặc kép | Chỉ những từ cần thiết |
| Describe | Mô tả sự vật, sự việc, kèm chi tiết | Một hoặc hai câu |
| Explain | Làm rõ ý nghĩa hoặc lý do | Mỗi điểm một câu |
| In your own words | Diễn đạt lại; trích dẫn không được điểm | Mỗi điểm một ý |
| Infer | Suy ra điều được gợi ý, không nói thẳng | Một ý kèm lý do |
| Suggest | Điều câu chữ gợi ra, kèm lý do | Một ý kèm lý do |
| Analyse | Chọn từ, trích dẫn, nêu tác động | Hai hoặc ba ý |
| How does the writer… | Từ ngữ tác giả chọn, trích dẫn và tác động | Hai hoặc ba ý được phát triển |
| Comment on | Một đặc điểm có tác dụng gì và vì sao quan trọng | Một ý kèm tác động |
| Compare | Điểm giống và khác, nói về cả hai bên | Các ý liên kết, đủ cả hai bên |
| Evaluate / How far… | Cân nhắc dẫn chứng và đưa ra nhận định | Cả hai phía, rồi ý kiến của mình |
| Summarise | Các ý chính, nối mạch lạc, trong giới hạn số từ | Một đoạn văn ngắn |
Bài đọc
Mọi ví dụ dưới đây đều dùng đoạn trích này, cũng là đoạn trích trong bài hướng dẫn các dạng câu hỏi đọc hiểu.
Từ khóa yêu cầu tìm
Câu trả lời nằm sẵn trong bài. Hãy trả lời chính xác và ngắn gọn.
Give / State
Mỗi điểm một từ hoặc cụm từCâu trả lời ngắn lấy từ bài đọc. Không cần giải thích.
It shrivelled his cheek.
Identify
Một trích dẫn ngắnChỉ ra chính xác từ, cụm từ hoặc chi tiết mà câu hỏi mô tả.
“Hard and sharp as flint”
Quote
Chỉ những từ cần thiếtChép đúng nguyên văn, đặt trong ngoặc kép. Chỉ chép phần trả lời đúng câu hỏi.
“secret” and “self-contained”
Từ khóa yêu cầu giải thích
Lúc này câu trả lời có một phần là của chính mình: cho thấy mình đã hiểu, và nêu lý do khi câu hỏi hỏi “why”.
Describe
Một hoặc hai câuMô tả sự vật, sự việc như thế nào, kèm chi tiết từ bài đọc. Từ này không hỏi vì sao.
He has a sharp, pointed nose and shrivelled cheeks, red eyes and thin blue lips, and he walks stiffly.
Explain
Mỗi điểm một câuLàm rõ một ý nghĩa hoặc một lý do. Một lời giải thích tốt thường dùng “because” hoặc “so”.
Because his greed and meanness are shown as morally wrong, not just unpleasant: he grabs and keeps money and gives nothing to anyone.
In your own words
Mỗi điểm một ýDiễn đạt lại lời của tác giả. Chép nguyên văn không được điểm, kể cả khi nội dung đúng.
Unwilling to spend or give away money.
Infer
Một ý kèm lý doDựa vào các manh mối trong bài để suy ra điều bài không nói thẳng.
They probably keep away from him. He is “solitary”, no one has ever got warmth out of him, and even his voice is “grating”, so he is not pleasant company.
Suggest
Một ý kèm lý doNói một từ hoặc cụm từ gợi ra điều gì. Gần giống “infer”, nhưng chỉ xoay quanh một chi tiết.
That his voice is harsh and unpleasant to hear, as if he is always irritated.
Từ khóa về tác giả
Những câu hỏi này nói về lựa chọn: tác giả đã dùng từ ngữ nào, và chúng tác động thế nào đến người đọc. Trích dẫn ngắn gọn và luôn nêu tác động.
Analyse
Hai hoặc ba ýPhân tích một đặc điểm: chọn từ ngữ, trích dẫn và giải thích tác động của chúng.
The six words, “squeezing, wrenching, grasping, scraping, clutching, covetous”, pile up without a break, so Scrooge’s greed feels endless. Five of them are -ing words made from verbs of grabbing, used here to describe him, so the reader almost feels his grip.
How does the writer…
Hai hoặc ba ý được phát triểnMột dạng câu hỏi dài thường gặp. Nêu hai hoặc ba ý, mỗi ý có một trích dẫn ngắn kèm tác động của nó.
He says the cold is “within him”, so the coldness is part of his character. It “froze his old features” and turned his lips “blue”, so his meanness shows on his body. The flint that gives no “generous fire” suggests he never gives warmth to anyone.
Comment on
Một ý kèm tác độngNói một đặc điểm có tác dụng gì và vì sao nó quan trọng. Câu trả lời ngắn, nhưng vẫn phải nêu tác động.
They make the narrator sound outraged, as if he cannot believe how mean Scrooge is, and they invite the reader to share that disapproval.
Compare
Các ý liên kết, đủ cả hai bênThường dùng với hai văn bản hoặc hai phần của một văn bản. Nêu điểm giống và khác, và viết về cả hai bên.
Here he is cold, mean and “solitary”; by the end he is warm and generous and spends time with other people, so the writer shows how completely he has changed.
Evaluate / How far do you agree
Cả hai phía, rồi ý kiến của mìnhCân nhắc dẫn chứng của cả hai phía, rồi đưa ra nhận định của riêng mình.
Mostly. The list of greedy words and “old sinner” push us to disapprove. But the exaggeration is almost comic, and the shut “oyster” suggests something kept hidden inside, so the narrator also makes us curious about whether Scrooge can change.
Summarise
Một đoạn văn ngắnChọn các ý liên quan và nối thành một đoạn văn ngắn bằng lời của mình, trong giới hạn số từ.
Scrooge is extremely mean with money and wants more of it. He is hard and unkind, keeps his thoughts to himself and avoids other people. His coldness is so deep that it shows in his face, walk and voice.
Luyện tập tại nhà
- Ít mà đều. Mỗi ngày một bài đọc giúp con hình thành thói quen nhanh hơn một buổi học dài vào cuối tuần.
- Viết tay. Ở trường, câu trả lời được viết tay, vì vậy hãy tập lên ý và canh thời gian trên giấy.
- Xem số điểm trước. Hãy để con số trong ngoặc quyết định nên viết dài bao nhiêu.
- So với đáp án mẫu. Tìm ý mình còn thiếu, chứ không chỉ nhìn điểm số.
Luyện tập như thế này mỗi ngày
Mỗi ngày, Comprehensioner gửi cho con một bài đọc đúng trình độ. Con viết câu trả lời ra giấy rồi gửi ảnh chụp lên, bài được chấm trong vài phút, kèm nhận xét cho học sinh và báo cáo bằng tiếng Việt cho phụ huynh.
IGCSE và Cambridge Checkpoint là nhãn hiệu của Cambridge University Press & Assessment; tổ chức này không liên kết với trang này và không bảo trợ cho trang này. Bài đọc thuộc phạm vi công cộng; câu hỏi và đáp án mẫu do Comprehensioner biên soạn.